Toàn cảnh vị trí và vai trò các cầu thủ trên sân (P.4): Tiền vệ trung tâm

Tiền vệ “đinh móc"

Được xem là mẫu tiền vệ đã gần như tuyệt chủng trong bóng đá hiện đại, tiền vệ đinh móc là những cầu thủ cầu toàn nhất thế giới: Khi có bóng, họ chỉ là đầu mối trung chuyển của tuyến tiền vệ, đưa bóng từ một vị trí phòng thủ sang vị trí phát động tấn công, kéo bóng từ vị trí bị tranh chấp vào khu vực an toàn; còn khi mất bóng, những "cái đinh móc" này sẽ là người “kềm chân” các đợt tấn công của đối thủ để tuyến sau có thời gian phòng thủ.

Họ ít khi mất bóng bởi vì không bao giờ mạo hiểm, ít khi chuyền bóng hỏng vì không có nhu cầu chuyền bóng vào khu vực đông đối thủ... Nói chung, đó là những người xuất sắc trên bảng thống kê và có vẻ tệ hại trong biểu hiện thực tế.

Một số cầu thủ đinh móc không trực tiếp chuyền bóng nhưng vẫn đảm nhiệm nhiệm vụ cầu nối bằng cách di chuyển không bóng, tự tạo không gian và giải phóng cho các đường chuyền của đồng đội. Những người này ít khi cầm bóng, và bị hạn chế dốc bóng nên thực sự "rất thầm lặng" trên các bảng thống kê cũng như biểu hiện thực tế.

Những cái tên xuất sắc cho vị trí này: Diaby U10 và Lucas Leiva ’08.

Thiên tài lỡ vận Abou Diaby là tiền vệ đinh móc được đánh giá là “ở đẳng cấp hoàn toàn khác với phần còn lại”.

Tiền vệ điều phối trung tâm

Mẫu tiền vệ được chú trọng phát triển hơn, và thực sự rất được ưa thích hiện nay là tiền vệ toàn diện kiểu điều phối bóng. Loại tiền vệ này khiến rất nhiều người liên tưởng đến tiền vệ phòng ngự dạng điều phối bóng kiểu Brazil (Volante) hoặc tiền vệ kiến thiết trung tâm (Center Play Maker). Nhưng thực ra họ lại giống sản phẩm giao thoa giữa 2 loại tiền vệ này hơn.

Các tiền vệ điều phối bóng đôi khi tự phát động tấn công bằng những đường chuyền vượt tuyến như các tiền vệ kiến thiết lùi sâu, hoặc di chuyển phòng ngự chủ động khi mất bóng, cũng như đẩy bóng ra hai biên khi có bóng tương tự như các Volante. Nhưng họ chỉ đơn giản là người hỗ trợ, chứ không được yêu cầu chỉ huy phòng thủ như Volante hoặc tấn công như tiền vệ kiến thiết.

Xabi Alonso ở Liverpool không phải là tiền vệ kiến thiết, mà là người điều phối.

Nhiệm vụ cầu nối bằng những đường chuyền có độ chính xác cao trải đều khắp các vị trí khiến các tiền vệ này trở nên thực sự đặc biệt: Không cần biết các cầu thủ khác đang nằm ở đâu, những cầu thủ này bị buộc phải thực hiện 2 nhiệm vụ là đứng cố định trong khu trung tâm để không làm vỡ đội hình phòng thủ và tung những đường chuyền chinh xác để nối kết với nhà tổ chức tấn công đang nằm đâu đó phía trên.

Những cầu thủ tiêu biểu: Xabi Alonso ’08, Busquet ’11, Mikel Arteta ’14, Aquilani ’11, Marchisio ’14…

Tiền vệ kiến thiết trung tâm

Các tiền vệ này không phải là những người được giao trách nhiệm phòng thủ! Họ không có đủ kỹ năng và thể lực để có thể gây khó khăn cho những cầu thủ tấn công thực sự xuất sắc của đối thủ nhưng lại có thừa khả năng sáng tạo, nhãn quan chiến thuật và những kỹ năng xuất chúng để tung những đường chuyền phá vỡ hệ thống phòng ngự của đối phương.

Việc bố trí một nhân tố không có nhiều kỹ năng phòng thủ như tiền vệ kiến thiết trung tâm vào đội hình có thể là một quyết định mạo hiểm. Nhất là khi các đội bóng, cả ngoài đời lẫn trong FIFA Online 3, đều say mê lối đá tốc độ và sức mạnh. Hãy hỏi 100 người chơi FIFA Online 3 không phải fan của Barcelona, có bao nhiêu người sẽ chọn Xavi thay vì Yaya Toure?

Không ai xứng đáng đại diện cho vị trí này hơn Xavi.

Nhưng mọi thứ đã hoàn toàn thay đổi vào những năm cuối cùng của thập kỷ trước, khi Barcelona và Tây Ban Nha, với bộ đôi tiền vệ kiến thiết trung tâm Xavi – Iniesta đã giành được vô số danh hiệu theo cách hoàn toàn thuyết phục. Tuy nhiên, vấn đề là, thứ nhất, Barcelona và Tây Ban Nha thời điểm đó thực sự quá đặc biệt so với phần còn lại của thế giới; thứ 2, bộ đôi Xavi – Inesta luôn cần đến một cỗ máy quét thực sự đáng sợ như Marcos Senna, Mascherano hay Sergio Busquet để bảo vệ.

Những cầu thủ tiêu biểu: Xavi ’11, Iniesta ’11, Xabi Alonso U10, Luca Modric ’11, Andrea Pirlo ’08, Cesc Farbegas ‘08…

Tiền vệ thu hồi bóng

Một hình mẫu tiền vệ phòng ngự dạng nhô cao của bóng đá hiện đại.

Nếu các tiền vệ kiến thiết trung tâm là "mắt bão" tấn công, tiền vệ trụ trung tâm lại là nhà chỉ huy của hệ thống phòng ngự từ xa: Óc phán đoán, thể lực, tâm lý sẵn sàng "chơi bẩn", khả năng tăng tốc và tung ra những pha tắc bóng chính xác khiến các tiền vệ trụ trung tâm luôn tỏa sáng trong những pha đánh chặn đẹp mắt hoặc đơn giản là phong tỏa hoàn toàn mọi con đường tấn công của đối thủ.

Michael Essien trong tay Mourinho là tiền vệ thu hồi bóng trung tâm hàng đầu thế giới.

Cùng sự phát triển của bóng đá, vị trí này càng ngày càng trở nên quan trọng trong đội hình mọi đội bóng. Chừng nào các tiền vệ kiến thiết yếu đuối luôn cần ai đó để bảo vệ, chừng nào hệ thống phòng ngự cần ai đó ngăn chặn từ xa các pha tấn công thần tốc của đối thủ, chừng nào đội bóng cần rất nhều sức mạnh để chiếm lĩnh khu trung tuyến, chừng đó, tiền vệ thu hồi bóng trung tâm còn tiếp tục tỏa sáng.

Cầu thủ tiêu biểu: Michael Essien ’08, Darren Fletcher ’09, Arturo Vidal WC, Raul Meireles ’08…

Tiền vệ con thoi

Mẫu tiền vệ thu nhỏ của Libero, cũng là mẫu tiền vệ trung tâm được ưa thích nhiều nhất trên sân đấu. Tiền vệ con thoi là những cầu thủ có tầm hoạt động cực kỳ rộng: Trong khoảng giữa hai khu vực 16m50 của sân đấu. Di chuyển liên tục, lên công về thủ như con thoi, mạnh mẽ và quyết đoán, phán đoán tinh tế và kỹ thuật tuyệt vời..., nếu như tiền vệ toàn diện trung tâm kiểu cổ điển là nhà chỉ huy hoàn hảo, thì tiền vệ con thoi chính là chiến binh toàn diện của đội bóng.

Thế nhưng sử dụng tiền vệ con thoi thực sự là một quyết định mạo hiểm. Lý do chủ yếu là, tất cả các đội bóng sử dụng tiền vệ con thoi đều bị phụ thuộc hoàn toàn vào phong độ thi đấu của vị trí này: Khi tiền vệ con thoi sung sức, đội bóng có thể tấn công rất khó lường và cực mạnh trong tranh chấp bóng ở mọi vị trí trên sân. Nhưng nếu anh ta kiệt quệ, đội bóng phải trả giá bằng sự đổ gãy cấu trúc.

Steven Gerrard quá giỏi, nhưng Liverpool không bao giờ vô định EPL khi có anh.

Đây là lý do mà Liverpool không thể vô địch một giải đấu dài hạn như EPL với Stephen Gerrard. Dù anh ta là tiền vệ con thoi xuất sắc nhất lịch sử bóng đá thế giới.

Nguồn: endgame