Toàn cảnh vị trí và vai trò cầu trên sân (P.6): Tiền vệ cánh

Tiền vệ cánh thuần túy (Wide Midfielder)

Tiền vệ cánh thuần túy là mẫu cầu thủ cơ bản nhất, có lịch sử lâu đời, và được xem là mẫu tiền vệ cánh có khả năng tùy biến cao nhất của vị trí này.

Tiền vệ cánh thuần túy hiện đại được xem là những người kế thừa có triển vọng nhất của các tiền vệ con thoi. Họ cũng cần thể lực đáng khâm phục, kỹ năng tấn công và phòng thủ toàn diện, lối đá chăm chỉ, đồng đội, nhưng tự do, sẵn sàng tạo đột biến bằng những pha tạt bóng hoặc dứt điểm tầm xa không khác gì các con thoi.

Tuy nhiên, nhờ thi đấu ở những vị trí ít quan trọng hơn trong cân bằng đội hình là 2 bên cánh, trong bất cứ trường hợp thi đấu không đúng phong độ nào, các cầu thủ đá cánh thuần túy gần như không làm ảnh hưởng lớn đến sự cân bằng của đội bóng, nghĩa là an toàn và phù hợp hơn rất nhiều so với tiền vệ con thoi.

Những cái tên tiêu biểu cho vai trò này là Gareth Bale WC, Dani Alves U10, Jesus Navas ’11, Yuri Zhirkov ’09…

Tiền vệ chạy cánh (Winger)

Tiền vệ chạy cánh là mẫu cầu thủ được sinh ra trong thời đại mà những đòn phản công tốc độ xẻ nách hàng phòng ngự ngày một chiếm ưu thế hơn so với tấn công trung lộ.

Đặc điểm chung của các tiền vệ chạy cánh là tốc độ, kỹ năng di chuyển sáng tạo, rê dắt bóng và tạt bóng tuyệt vời. Trường hợp được cho là cực đoan nhất thế giới bóng đá đỉnh cao hiện đại là Theo Walcott của Arsenal, rất nhiều chuyên gia đã cho rằng: Nếu không có tốc độ, Walcott thậm chí còn không thể so sánh với các cầu thủ ở giải hạng nhất Anh (nPower Championship).

Một trường hợp khác là David Beckham. Huyền thoại của Manchester United thậm chí còn không sở hữu tốc độ tốt, kỹ năng rê dắt cũng tệ hại, nhưng vẫn được xem là một trong những cầu thủ nổi tiếng nhất trong vai trò chạy cánh nhờ vào kỹ năng tạt cánh “như đặt vào đầu tiền đạo” của mình.

Ở khía cạnh phòng ngự, các tiền vệ chạy cánh gần như chỉ có vai trò hạn chế không gian tấn công của đối thủ để hỗ trợ phần nào cho tuyến sau. Họ không nhất thiết phải có bất kỳ khả năng cản phá, tắc bóng hay kèm người nào. Chính vì thế, nếu sử dụng tiền vệ chạy cánh thay vì tiền vệ cánh, khả năng phòng ngự hai bên cánh của đội bóng sẽ suy giảm đáng kể, mặc dù sức mạnh tấn công cũng sẽ tăng lên tương ứng.

Những cái tên tiêu biểu cho vai trò này: Thomas Muller WC, Arjen Robben ’11, Aaron Lennon U10, Cristiano Ronaldo ’06, Walcott U10, Ayew U10…

Tiền vệ chạy cánh phòng ngự (Defensive Winger)

Tiền vệ chạy cánh phòng ngự là một biến thể chăm chỉ hơn so với tiền vệ chạy cánh.

Những cầu thủ loại này vẫn sở hữu tốc độ đáng nể như tiền vệ chạy cánh, nhưng yêu cầu về thể lực, kèm người và tranh chấp bóng lại cao hơn nhiều so với phiên bản gốc. Nhờ đó, với những cầu thủ này khả năng phòng thủ 2 bên cánh của đội bóng tăng lên khá nhiều so với việc sử dụng tiền vệ chạy cánh.

Tuy nhiên, chính vì yêu cầu khá nặng về thể lực và phòng ngự, những cầu thủ loại này thường không sở hữu lối đá sáng tạo, kỹ năng di chuyển không bóng tuyệt vời trong các tình huống phản công thần tốc của đội nhà. Những pha tạt bóng từ mẫu cầu thủ loại này cũng không thực sự gây bất ngờ như các cầu thủ đá cánh. Hệ quả là, các HLV rất ít khi sử dụng mẫu cầu thủ này thay vì tiền vệ cánh thuần túy hoặc tiền vệ chạy cánh, những cầu thủ có thể phát huy triệt để vai trò tấn công hoặc phòng thủ của mình hơn.

Những cái tên tiêu biểu cho vai trò này (hầu hết đều không thuộc tốp đầu): Christoph Moritz U10, Rafinha ’10, Graham Dorrans ‘14, Felipe Gutierrez ’11…

Tiền vệ kiến thiết cánh (Advanced Play Maker)

Tiền vệ kiến thiết cánh là một biến tấu khác của tiền vệ kiến thiết trung tâm (xin xem thêm bài viết tiền vệ trung tâm).

Cùng với sự lên ngôi của xu hướng tấn công cánh và sức mạnh của các tiền vệ phòng ngự ở trung tâm, các HLV, nhất là ở Anh, bắt đầu buộc các tiền vệ kiến thiết của mình phải di chuyển sang hành lang cánh.

Khác với tiền vệ kiến thiết trung tâm, mặc dù vẫn là cầu thủ quan trọng bật nhất trong tấn công, nhưng các tiền vệ kiến thiết cánh không còn là trung tâm luân chuyển mọi đường bóng của đội nhà nữa. Aaron Ramsey, một tiền vệ kiến thiết trung tâm bị đẩy sang cánh từng phát biểu:

“Thi đấu ở bên cánh đồng nghĩa với việc bạn phải làm quen với khoảng 5-10 phút liên tục không được chạm chân vào bóng. Ở trung tâm, bạn luôn nhận được bóng để phân phối đến bất kỳ nơi nào bạn muốn. Nhưng ở bên cánh, tất cả phụ thuộc vào cách di chuyển không bóng của bạn”

Những cầu thủ tiêu biểu: Ronaldinho ’07, Frank Ribery ’11, Eden Hazard WC, Di Maria ’14, Wesley Sneijder U10, David Silva ’14, Samir Nasri ’11, Arshavin ‘08, Santi Cazorla ’14, Thomas Rosicky ’07…

Nguồn: thethaodientu